Τέλος στις φθηνές πτήσεις; Το ντόμινο που απειλεί τις low-cost αεροπορικές

Το ράλι στις τιμές των καυσίμων προκαλεί ισχυρές αναταράξεις στις αερομεταφορές και απειλεί να βγάλει από την αγορά τους πιο αδύναμους “παίκτες”. Για τις εταιρείες χαμηλού κόστους (low-cost), μάλιστα, αρχίζουν να τρίζουν τα θεμέλια του επιχειρηματικού μοντέλου πάνω στο οποίο έχτισαν την ανάπτυξή τους, στηριζόμενες στα φθηνά εισιτήρια και τις περιορισμένες λειτουργικές δαπάνες. Η εκτόξευση της τιμής της κηροζίνης και η σταδιακή εξασθένηση της προστασίας από τα συμβόλαια αντιστάθμισης δοκιμάζουν πλέον τις αντοχές ακόμη και των μεγαλύτερων αεροπορικών.

Πρόσφατο “καμπανάκι” για τις αντοχές των ευρωπαϊκών αερομεταφορέων χτύπησε η Barclays, υποβαθμίζοντας τις Ryanair και Norwegian, καθώς προβλέπει ισχυρές πιέσεις στην κερδοφορία τους το 2027. Ειδικά για την ιρλανδική low cost, η βρετανική τράπεζα επισημαίνει ότι η κάλυψη από συμβόλαια αντιστάθμισης του κόστους καυσίμων θα περιοριστεί από 80% για τη χρήση που λήγει τον Μάρτιο του 2027 σε μόλις 15% την επόμενη, αφήνοντας την εταιρεία σημαντικά πιο εκτεθειμένη στις ανατιμήσεις.

Ο επικεφαλής της Ryanair, Michael O’Leary, δήλωσε στο Reuters ότι η κηροζίνη παραμένει περίπου 50% ακριβότερη από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, με τις υψηλές τιμές πιθανότατα να διατηρούνται για 12 έως 18 μήνες. Ο ιδίος μάλιστα έχει εκτιμήσει ότι οι ναύλοι θα μπορούσαν να αυξηθούν έως 20% το καλοκαίρι του 2027.

Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος του αεροπορικού ομίλου IAG, Λουίς Γκαγιέγο, προειδοποίησε ότι μικρές και μεσαίες αεροπορικές ενδέχεται να μην αντέξουν τους επόμενους μήνες. Ήδη, η αμερικανική Spirit Airlines διέκοψε τη λειτουργία της τον Μάιο, ενώ η λετονική εταιρεία χαμηλού κόστους airBaltic προσέφυγε τον Σεπτέμβριο σε διαδικασία προστασίας από πιστωτές, χωρίς να διακόψει το πτητικό της έργο.

Ωστόσο, οι αναταράξεις δεν περιορίζονται στους οικονομικά πιο ευάλωτους αερομεταφορείς. Ακόμη και μεγαλύτερες εταιρείες, που καταγράφουν σημαντική αύξηση της επιβατικής κίνησης, βλέπουν τα περιθώρια κέρδους τους να συρρικνώνονται, καθώς το αυξημένο λειτουργικό κόστος εξανεμίζει τα οφέλη της ανάπτυξης.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Wizz Air, η οποία το τρίμηνο Απριλίου–Ιουνίου 2026 μετέφερε 21,2 εκατ. επιβάτες, αυξημένους κατά 25,1%, με έσοδα 1,51 δισ. ευρώ (+5,5%). Παρά την άνοδο της κίνησης, το EBITDA υποχώρησε 50,9%, στα 147,4 εκατ. ευρώ, και η εταιρεία εμφάνισε καθαρές ζημιές 198,2 εκατ. ευρώ, έναντι κερδών 38,4 εκατ. έναν χρόνο νωρίτερα.

Η Volotea και η ελληνική διάσταση

Ακόμη μεγαλύτερες είναι οι προκλήσεις για τις μικρότερες αεροπορικές, που δραστηριοποιούνται σε περιφερειακά δρομολόγια και διαθέτουν περιορισμένα περιθώρια απορρόφησης πρόσθετων επιβαρύνσεων. Οι κραδασμοί αγγίζουν και την ισπανική Volotea, στην οποία η Aegean επένδυσε για πρώτη φορά τον Σεπτέμβριο του 2024, διαθέτοντας 25 εκατ. ευρώ μέσω μετατρέψιμου σε μετοχές δανείου, στο πλαίσιο κεφαλαιακής ενίσχυσης 50 εκατ. ευρώ. Έτσι απέκτησε συμμετοχή 13%, ενώ λίγους μήνες αργότερα επένδυσε επιπλέον 5 εκατ. ευρώ, αυξάνοντας το ποσοστό της κατά 4,9 ποσοστιαίες μονάδες. Τον Μάρτιο του 2026, η Aegean ενίσχυσε περαιτέρω τη συμμετοχή της, λαμβάνοντας μέρος μαζί με την PAR Capital και τη διοίκηση της Volotea σε νέα κεφαλαιακή ενίσχυση 71 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με ισπανικά δημοσιεύματα, η Volotea διαπραγματεύεται με τους πιστωτές της την αναδιάρθρωση του χρέους, ενώ εξετάζει μείωση του στόλου από 44 σε 30–35 αεροσκάφη. Η πρόσθετη επιβάρυνση από τα καύσιμα εκτιμάται σε 150 εκατ. ευρώ, οξύνοντας τις χρηματοδοτικές της ανάγκες. Η εταιρεία έχει προσφύγει σε διαδικασία προληπτικής προστασίας από πιστωτές, επιδιώκοντας να αποφύγει την αφερεγγυότητα, ενώ βρίσκεται σε συζητήσεις με την ισπανική κρατική εταιρεία συμμετοχών SEPI και τράπεζες για νέα χρηματοδότηση.

Παρά τις δυσκολίες, το 2025 τα έσοδά της ανήλθαν σε 818 εκατ. ευρώ και τα λειτουργικά κέρδη (EBIT) αυξήθηκαν στα 47,4 εκατ., από 33,5 εκατ. ευρώ το 2024. Ωστόσο, κατέγραψε καθαρές ζημιές 64 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω έκτακτων λογιστικών επιβαρύνσεων, ενώ για το 2026 προβλέπει περιορισμό τους στα 33 εκατ. ευρώ.

Στη χρηματοοικονομική κατάσταση της ισπανικής αεροπορικής αναφέρθηκε πρόσφατα και ο πρόεδρος της Aegean, Ευτύχης Βασιλάκης, επισημαίνοντας ότι η πρόοδος ήταν σημαντική το 2024, αλλά οριακή το 2025. “Παραμένει, βεβαίως, μια εταιρεία με σημαντικές κεφαλαιακές αδυναμίες, η οποία έχει πληγεί έντονα φέτος από τις υψηλές τιμές των αεροπορικών καυσίμων και τις επιπτώσεις του πολέμου στη ζήτηση”, τόνισε.

Πηγή: capital.gr